Guido Visit Mongolia 2001

In juli 2000 ben ik naar Mongolië geweest om daar mee te helpen met een vrijwilligersproject om een boeddhistisch klooster op te knappen. (zie CRTP). Hier een impressie van de reis naar aanleiding van de nieuwsbrieven die ik vanuit daar via de email heb verstuurd.

Ulaan Bataar is een eigenzinnige stad. Zoals de Mongoliërs zelf is het in eertse instantie moeilijk doordringbaar. Winkels en cantina's (tsainy gazars) zijn nauwelijks als zodanig herkenbaar. De aanduidingen die er zijn, zijn in het Mongools cyrillische schrift. Niet dat ik er anders wel soep van zou kunnen maken. Het Chinggis Hotel, een joekel van een gebouw, heeft zelfs helemaal geen uithangbord or whatsoever. De stad heeft de sfeer van een provinciestad, met duidelijk Russische invloed. Aan de ene kant zijn er sterk stalinistische bouwwerken met subtiele mongoolse symbolen en aan de andere kant ger-wijken, waar de mensen in hun traditionele tenten en houten hutten en huisjes wonen. Verder zijn er schrale parken en hebben de wegen en trottoirs kuilen en oneffenheden bij de vleet. McDonalds of Pizza Hut zijn hier nog niet doorgedrongen. Heineken, Oranjeboom en Pickwick echter wel. Naast nog een beetje Chinese invloed doen vooral Japan en Korea zich hier gelden. Het lijkt wel of deze twee landen Mongolie een beetje geadopteerd hebben. Bij mijn orienterende zoektocht op het internet kwam ik vaak al sites uit deze twee landen tegen. Zo mijn computer al in staat was ze weer te geven werd ik daar niet veel wijzer van. Wel herinner ik me nog een site van een japanse antropoloog met een onuitputtende fotocollectie over de rituele verwijdering van teelballen bij allerlei dieren en alle mogelijke bereidingswijzen. Ik moest wel even slikken meen ik me te herinneren.

Zaterdagochtend. Het Gandaan klooster ligt verstild op de dag te wachten. De hoofdtempel verrijst statig tegen de achtergrond van de Mongoolsblauwe lucht met wat witte wolkenslierten. Het lijkt wel een schilderij.
Een groep duiven strijkt neer, de mussen tsjilpen. Mensen, jong en oud, gaan rond de witte stupa's. Ze leggen hun hoofd te rusten tegen het middelste gedeelte van de voorkant. Er is geen een grijze plek ontstaan door allen die hen voor gingen. Ze strijken met hun hand langs het beton als ze linksom hun eerbiedige ronde gaan.
Mocht ik de ambitie hebben om een Mongools Boeddhistische monnik te worden, dan wacht mij nog een hele klus J. Buiten alle rituelen, gewoontes en kennis, zal ik niet alleen het mongools in zowel het cyrillische als het oude verticale schrift moeten beheersen, naar ook nog het (oud?) Tibetaans (taal en schrift).
Ik heb nu vier klooster bezocht. Naast de net beschreven grootste "Gandaan", nog drie kleinere. Eentje is pas in 1999 gebouwd. Hier is ook een opleiding voor monniken. Een ander zag er van buiten een beetje kitsch uit. Maar bleek van binnen erg doorleefd. Het was mooi om de monniken te zien eten en daarna enkele sutra's horen reciteren die me erg deden denken aan die we met Zen meditatie bij "Zen onder de dom" altijd opzeiden. Wat opvalt is dat de kloosters ook een sterk medische functie hebben. Velen komen op consult en krijgen of een "spirituele" of fysieke behandeling. Als ik het goed heb zou het medische systeem, als het Boeddhisme zelf nauw aan het Tibetaanse gerelateerd zijn.

Het leukste contact had ik in het vierde, kleinste klooster. Een jonge monnik sprak me aan en we raakten even aan de praat. Hij kwam uit de aimag (provincie) Khentii en hij en een andere monnik kenden Baldan Baraivan, het klooster waar deze tocht me zal brengen. Vanavond zal ik Mark ontmoeten, de initiatiefnemer van het restoratieproject. De komende dagen blijven in elk geval nog hier, om mee te doen in het Nadaam festival dat vandaag losbarst.

Tot zover - voorlopig. Ik wens jullie allemaal het beste toe en ben benieuwd naar al jullie verhalen. Hopelijk gaat het jullie allemaal goed.

Sain yavaarai - go well.

Veel liefs,

Guido

Hier weer een berichtje vanuit het wel erg zonnige Mongolië. In mijn vorige mailtje was ik niet helemaal duidelijk wat ik hier nu aan het doen ben. Wel, de aanleiding om hier te komen is een restauratieproject van een Boeddhistisch klooster. Het klooster heet Baldan Baraivan en vormde eens het spirituele centrum van de Khentii aimag (provincie). Het communistische regime heeft hier echter een letterlijk verwoestende invloed gehad op het uitoefenen van het Boeddhisme en in mindere mate het sjamanisme. De meeste monniken zijn gedeporteerd naar Siberië en zijn nooit teruggekeerd. Vrijwel alle kloosters zijn ofwel daadwerkelijk vernietigd of door verwaarlozing niet meer te gebruiken. Sinds de val van het communisme in 1990 is er echter een grote opleving van religiositeit in Mongolië. Mijn idee is om daar ergens de komende jaren mijn afstudeeronderwerp van te maken en hier dus een daadwerelijk onderzoek te gaan doen. O.a. als opstapje hiervoor heb ik me dus opgegeven voor dit project.

In mijn vorige mail sprak ik over enkele ontmoetingen die ik hier heb gehad. Het begon al in Moskou. Toen ik daar na wat rompslomp eindelijk de weg naar de andere luchthaven had gevonden, kwam ik daar twee heren uit Maine, VS, tegen (Dean en Bill). Ze waren daar op missionarisbezoek bij David en Esmee. Ze hebben me vanuit het vliegtuig, om vijf uur 's ochtends meegenomen naar hun hotel en me daar de mogelijkheid gegeven om me op te frissen en we hebben samen ontbeten. Daarna zijn we naar David en Esmee gegaan, waar we de dag hebben doorgebracht. Dean en David hebben me naar het kantoor gebracht waar ik me tickets op moest halen. Het bleek een gewoon woonhuis te zijn, wat ik in mijn eentje waarschijnlijk nooit gevonden had. Die avond hebben ze me op de trein gezet, met nog een liefdevolle poging om de heilige geest in mij te ontsteken (Jongens, die is allang ontstoken! J) Daar ontmoette ik weer Yvonne, het Nederlandse meisje dat ik ook in het vliegtuig naar Irkutsk tegen was gekomen. Zij gaat een vrijwillegersproject doen bij het Baikalmeer daar in Rusland. Ze woont vlakbij het Wilhelminapark in Utrecht en heeft fysische geografie gestudeerd. Verder ontmoette ik in de trein nog de boeddhistische Nina een Buryat die familie in Mongolië op ging zoeken. Zij wil me graag introduceren bij haar buddhistische leermeester, in Ulan Ude. Dat gebeurt misschien ergens volgend jaar. Ook hier in Ulaan Baatar zijn de ontmoetingen niet van de lucht. Een aantal franse dames die een boek over Ulaan Baatar aan het schrijven zijn. Een familie die Bruno (zie verder) en mij uitnodigde tijdens hun uitje bij de rivier. En Jagar, een Mongools-Koreaanse homoseksuele jongen die tot het christendom is bekeerd. En nog Barbara, de Amerikaanse dame die ongeveer overal in de wereld Engels heeft gegeven en met wie ik hier naar de rooms katholieke kerk ben geweest.

En dan is er natuurlijk de groep van het restauratieproject. Deze is van enigszins wisselende omvang. Mensen gaan en komen. We zitten nu met zijn zevenen in het appartement. Het is een gemeleerd gezelschap, hoewel het noord-amerikaanse enigszins de overhand heeft. Het is een hele ervaring om met hun naar de televisie te kijken. De manier waarop er commentaar wordt gegeven op wat er op het beeld verschijnt maakt eigenlijk dat het niet zoveel uitmaakt wat er uitgezonden wordt. Dat is dus wel een rare mix aan de ene kant de Mongoolse cultuur beleven en aan de andere kant die Amerikaans manier van doen. Gelukkig is er ook nog wat europese invloed. Gister is Andrew aangekomen een Franse Engelsman die momenteel in Australie woont en dan is er Bruno. Hij is een Portugeze Fransman die in Parijs Amhaars(=Ethiopisch) studeert. Tsja, het is wat. Met hem heb ik gister een schitterende wandeling gemaakt in de bergen rondom Ulaan Baatar.

Nog even kort twee belangrijke recente gebeurtenissen voor de Mongoliers. Ten eerste de Verkiezingen. Deze betekenden een verpletterende nederlaag voor de zittende regering. De voormalige communisten hebben nu 72 van 76 zetels in het parlement en dat betekent dat er geen officiële oppositiepartij kan zijn (die moet minimaal 8 zetels hebben). Ik heb niet goed een beeld kunnen krijgen van hoe dit leeft bij de Mongoliërs. Maar ze schijnen er niet heel erg mee bezig te zijn. Het andere belangrijke event is het Nadaam Festival wat de afgelopen dagen is gehouden. Dit is het grote nationale feest. Het is een sportfestival waar vooral worstelen, boogschieten en paardrijden centraal staan. Het was erg boeiend om daar wat van mee te maken. Alhoewel de worstel finale ons geduld wel op de proef stelde. De partij duurde meer dan een uur en was meer een hoe-kunnen-wij-elkaar-heel-lang-tactisch-vasthouden als een tentoonspreiding van groot fysieke mogelijkheden.

Tot zover. Morgen vertrekken we naar het projekt. Wat in het meest gunstigste geval 12 uur rijden is in het enigszins krakkemikkige Russische minibusje. Dus, mocht ik nog in staat zijn om wat van me te laten horen dan is dat pas over een dikke twee weken. Iedereen erg bedankt voor al de fijne reacties op mijn vorige mail. Veel plezier met al jullie zomerplannen. En tot mails/bels/hoors/ziens/voels.

alhier het laatste bericht voordat ik afreis richting het land van de molens, tulpen en hoge bevolkingsgraad. Ik weet niet of ik eerder al heb geschreven dat Mongolië een dikke dertig keer groter is dan Nederland met slechts een krappe 2,5 miljoen inwoners. De uitgestrektheid en leegheid van het landschap zijn erg indrukwekkend. Twaalf uur lang met zijn tienen in een busje over de vrijwel bomenloze bergen tuffen. Mongolie is niet alleen het land met het minst aantal inwoners per vierkante kilometer (volgens mij zei ma’s Encarta iets van 1,6/km², Namibie was op de tweede plaats, Suriname op de vierde en Nederland had er een stuk of 370/km², geloof ik, eeh ik dwaal af), maar zonder twijfel ook het land met het minst aantal kilometers geasfalteerde weg per km² landoppervlak. Het zou me niks verbazen als Luxemburg in totaal meer geasfalteerde weg heeft als Mongolië.

Goed na al deze uitgestrektheid kwamen we dan aan op de plaats van bestemming, Baldan Baraivan. Het is een letterlijk fabelachtige omgeving. De Bergen hebben namen als de Leeuw, de Draak en de Garoeda. De staat van het klooster is echter minder fabelachtig. Geen van de oorspronkelijke gebouwen is nog intact. Van de meeste zie je alleen nog de omtrek. Van de hoofdtempel staan alleen de muren nog overeind. En op deze hoofdtempel is het project in eerste instantie gericht. De verwachting is dat alleen dat al tot 2005 gaat duren. En ik moet zeggen, dat is optimistisch. Dit jaar hebben we ons alleen nog maar op bouwonderstenende activiteiten kunnen richten. Zoals het bouwen van de steigers en het kamp. Het echte geweld moet volgend jaar los gaan barsten. Ondertussen is een Oostenrijkse studente bezig om de geschiedenis en de bouw van het klooster te reconstrueren, maar ook dat is een hele klus.
De sfeer is over het algemeen erg goed. Het is echter jammer dat de taal een vloeiender integratie tussen Mongoliërs en westerlingen in de weg staat.
Tijdens ons verblijf in Baldan Baraivan vond er een festival plaats ter ere van de beschermgod van het klooster, Mani Buteel. Wordt het kloosterterrein normaal, buiten ons, bewoond door de jonge Lama, zijn moeder en hun schapen en koeien, nu kwamen er verschillende groepen mensen uit de omgeving om dit festival mee te maken. Twintig mensen samengepakt op een vrachtwagen, waar daarna ook nog een complete ger (de Mongoolse tent/huis) wordt uitgeladen. Als de ger eenmaal staat verdwijnen alle twintig mensen erin. (Ter vergelijking wij slapen met zijn vieren in een ger, die volgens mij zelfs nog groter was).

Eigenlijk had ik nog willen schrijven over de ceremonies van het festival, de ondefinieerbare delen van een schaap die je krijgt aangeboden. De gefermenteerde paardemelk waar je drie kommetjes van moet achteroverslaan. Het gezang van de monniken. Het bijna sjaministische ritueel in de compleet donkere keuken door Lama Enkhbold. Het ritueel waarin je wordt wedergeboren door door the Motherrock te kruipen. En zoveel meer. Maar dat bewaar ik allemaal voor thuis. Voor bij een kopje sterrenmix, lijkt me.

Nou dat was het mensen. Iedereen nog erg bedankt voor alle lieve mails. Hopelijk hebben jullie in de tussentijd ook een fijne tijd gehad, ik kijk er naar uit om de verhalen te horen. Keep up the spirit en tot ergens in Nederland !

Mongolian Message I

Mongolian Message II

Mongolian Message III